Mười năm sau, nhiềud07f93d57-02 thành viên Khu vực d108acddd-06sử dụng đồng tiền chde03b2dbd-52ung Châu Âu (Eurozond5cf172ff-4ae) bị mất điểm tín ndba2dfd2c-d4hiệm AAA và đang lúnd137f9174-df sâu vào một cuộc khde514e45c-d3ủng hoảng nợ công. Ndb7f949ab-0egay cả Pháp và Đức, d4f244b81-74hai đầu tàu kinh tế d6fe564d3-64của Eurozone cũng bịd8c4f345b-5b đe dọa. Trong mắt nd6f2592b5-81hiều người Pháp, đồnd9a49da7e-ebg  euro bị coi là nguddee8cf11-ccyên nhân dẫn tới lạmd97b8f580-83 phát, thu hẹp sức mde7ae40a0-8fua của các hộ gia đìd74fad595-ebnh.
Vật giá leo thang

d4dc2b990-beĐồng tiền chung châu Âd96fabc8a-dbu kỷ niệm sinh nhật thd21b1ca7c-12ứ 10 trong bầu không kdbed4e4ac-eahí ảm đạm. Một phần bad56d15c98-d5 dân Pháp lo ngại đồngdd8e96cf9-76 euro sẽ không còn tồnd24c311a9-1f tại trong 10 năm tới.da2c3f8b9-ad Tạp chí hướng dẫn ngưd1d413abe-25ời tiêu dùng Que Choisd41ebfcf0-4cir, trong số đầu tiên d1258cdd9-31năm 2012, nêu ra một vd3f77a371-85ài con số đáng lo ngạida2700604-4c: giá một ổ bánh mì trd94e69b1d-4dong 10 năm qua nhảy vọdf20e352c-4ct từ 4,39 đồng franc (d38ad6f07-5dtương đương với 0,67 edd114b0d4-37uro) leo lên 0,85 xu ed8ff318e6-73uro, tăng 27 % ; giá mộddb3f4099-4dt tách cà phê trong mộdd045d28c-3dt thập niên qua đã tănd010e0ed4-8ag 45 %. Đáng báo động d1f5983cf-bfhơn nữa là trong 10 nădb9b4935d-12m qua, giá một ký táo d0fc6b516-25tăng 65%, hoặc giá thịda22d93c2-6ct gà hiện đắt gấp rưỡidb9bee5d7-6a so với 10 năm về trướd7d50f821-fdc.

Đó là những thực tế d1803ed5b-f7không thể chối cãi. Trd914b5784-84ong thời buổi khó khăndef5b9c0b-28, khủng hoảng đã kéo dd8aacc8ff-1fài từ mùa thu 2008, thd408db324-eeất nghiệp không ngừng d20f26ad8-91gia tăng, các bà nội td918ec60d-9frợ cảm thấy đời sống tdfeeba31f-0chêm chật vật kể từ khide0e9b159-ec đồng euro ra đời.

Nếu dcb4750b7-9fchỉ nhìn vào giá ghi td111cad78-8crên các tấm biển ngoàidea7fb2d4-e7 chợ, tại Pháp giá lươd72a38b6f-b7ng thực, thực phẩm đã df16d26a2-20tăng 30 % trong 10 nămd8aa04bc1-18 qua. Thêm một dấu hiệdc6d233a3-bdu khác: cách đây 10 năd56d632b2-ffm một người hành khất d26050fff-86trên các toa tàu métrodceb2f079-f9 Paris thường xin một d3dd69f43-0fhay hai franc, giờ đâyd53868aba-56 họ phải xin từ 1 đến da4187625-872 euro để sống qua ngàd9df6c79d-2ay.

Euro mang tiếng

Nhưngd068cf755-69 quy tất cả trách nhiệdbb53a394-cam cho đồng euro thì thdc3ff0426-67ực là oan uổng cho đồnd3d19edc5-2eg tiền chung Châu Âu. df266cc12-a0Nhà kinh tế Philippe Md4dd9cbcf-8doati, giám đốc cơ quand88f776cf-b8 nghiên cứu vật giá CRde241e4aa-74EDOC tại Pháp, nêu lênd79cefec2-b1 những nguyên nhân khid08c924ee-ceến người tiêu dùng đổ de93b0965-47lỗi cho đồng euro. Thứd7644986b-43 nhất, trong thập niêndadc21da0-52 qua, giá nguyên và nhd5261f714-6ciên liệu đã tăng nhiềud84873db2-7e chủ yếu do nhu cầu tid4aff1756-30ên thụ ngày càng lớn cd7a454bc2-11ủa các nước đang trỗi d78f904cc-7ddậy mà đứng đầu là Trud34270e20-d9ng Quốc, Ấn Độ hay Brad2b9d3d4d-fczil. Do vậy đổ lỗi chod1d4428f8-f9 đồng euro là một điềudd7bb6a45-ce phi lý.

Bên cạnh đó, nd5555fae8-bcếu nhìn vào sức mua thd7679d92c-3aực thụ của người dân Pdfe99b136-9cháp thì thống kê cho td57447ef2-a0hấy là chỉ số giá cả tdb9575922-96hực sự trong 10 năm qudee27a0a3-01a chỉ tăng 1,6 %. Cùngdb6c3ae30-80 lúc, sức mua của các d777df50c-83hộ gia đình Pháp đã tăng 2 % trong giai đoạn 2001-2011. Nói cách khác, các hộ gia đình Pháp không nghèo đi vì đồng euro.

Một yếu tố thứ ba có thể bênh vực cho đồng euro là nếu nhìn vào thời gian làm việc cần thiết để có thể mua được cùng một món hàng, xin nêu ra vài thí dụ: để mua được một ổ bánh mì, cho dù là giá một ổ bánh đã tăng 27 % trong một thập niên qua, nhưng với mức lương tối thiểu, giờ đây một người lao động ở Pháp có thể làm việc ít hơn 20 giây so với 10 năm về trước. Ngược lại, để có được cùng một con gà như trước khi dùng đồng euro, thì người ta phải làm việc nhiều hơn.

Còn đối với các mặt hàng công nghiệp, vẫn theo nghiên cứu của tạp chí Que Choisir, nhờ có hàng nhập từ Trung Quốc và nhất là các làn sóng di dời cơ sở sản xuất mà người tiêu dùng ở Pháp có thể sắm tivi xe hơi, tủ lạnh với giá rẻ hơn.

Theo các chuyên gia, tại Pháp trong 10 năm qua, trung bình lạm phát hàng năm tăng 2 % thay vì ở mức gần 10 % trong thập niên 1980-1990.

Đối mặt với nhiều đố kỵ

Hiện tại, 322 triệu dân trên 17 quốc gia sử dụng chung một đồng tiền. Theo thẩm định của Ngân hàng Trung ương Châu Âu, tính đến giữa năm ngoái, 870 tỷ euro được lưu hành và 27 % dự trữ ngoại tệ của thế giới được tính bằng đồng tiền chung Châu Âu.

Trong 10 năm qua, đồng euro đã trở thành đơn vị tiền tệ thực thụ trong túi tiền của hàng trăm triệu con người, nhưng vẫn chưa thực sự chiếm lĩnh được cảm tình của dân chúng. Theo kết quả một cuộc thăm dò dự luận được công bố vào đầu tháng 12/2011, 36 % người Pháp được hỏi bày tỏ nguyện vọng được sử dụng lại đồng franc và 45 % cho rằng euro là một “trở lực”.

Ở nước Đức, tỷ lệ người thờ ơ với đồng tiền chung châu Âu còn cao hơn: 70 % số người được tham khảo ý kiến muốn quay lại với đồng D-Mark. Đáng lo ngại hơn nữa là đã có khá nhiều doanh nghiệp (trong số đó có hãng giày Addidas) cũng như ngân hàng đã tính tới một kế hoạch B, trong trường hợp Eurozone tan rã.

Mười năm là thời gian quá ngắn để đồng euro thực sự chinh phục được mọi nhà cho dù đơn vị tiền tệ này đã được “quảng cáo” rất kỹ trước khi thực sự đi vào lưu hành.

Những lợi thế mà đồng euro mang lại

Trước hết đồng euro đã tạo tư thế vững vàng cho ngành xuất khẩu của châu Âu. Theo viện nghiên cứu CEPII của Pháp, đồng tiền chung châu Âu giúp trao đổi mậu dịch giữa 17 nước thành viên Eurozone tăng 6 % trong 10 năm qua. Đối với nước Pháp, đây là một tiến bộ đáng kể vì gần một nửa kim ngạch xuất khẩu của Pháp là để bán ra cho các các nước trong Eurozone.Tuy nhiên đối với phần còn lại của thế giới, thị phần của Pháp bị thu hẹp lại do giá đồng euro cao so với đồng USD và Pháp mất khả năng cạnh tranh đối với các mặt hàng trung cấp.

Ưu thế thứ hai là với một đồng tiền chung, 322 triệu người sử dụng đồng euro không lo đơn vị tiền tệ của họ bị phá giá. Nhờ thế mà các khoản tiết kiệm không tan dần như tuyết dưới ánh nắng mặt trời. Cũng chính vì không bị phá giá, mà thoạt đầu là 12 nước rồi đến 17 nước thành viên khối euro đã không lao vào các cuộc chiến tương tàn trên mặt trận thương mại: không một thành viên nào có thể điều chỉnh tỷ giá đồng tiền nhằm kích thích xuất khẩu.

Một lợi thế thứ ba mà đồng euro trong 10 năm qua đã đem lại cho người tiêu dùng, cho các nhà đầu tư tư nhân, cho các doanh nghiệp và kể cả các chính phủ thành viên là đã tiết kiệm được các khoản chi phí ngân hàng khi giao dịch bằng một đồng tiền duy nhất. Nhờ thế mà lãi suất tín dụng đã được giảm bớt so với thời gian trước khi đồng euro được lưu hành. Tuy nhiên mặt trái của chiếc mề đay là do tình trạng “tiền rẻ” mọi thành phần như đã được khuyến khích tiêu xài quá trớn. Với hậu quả là nợ nần chồng chất và các dự án đầu tư quá tài đã dẫn tới hiện tượng như là vỡ bong bóng địa ốc tại Ireland hay Tây Ban Nha.

Eurozone "nước đến chân mới nhảy"

Khủng hoảng tài chính bắt nguồn từ Hy Lạp vào năm 2010 và “đám cháy” lan rộng sang một số quốc gia khác trong suốt năm 2011 đã khiến khiến những nghi kỵ đối với một đồng tiền còn quá mới lạ như euro lại dấy lên. Trong một thập niên qua, chưa bao giờ dư luận tại các nước bao quanh khu vực Địa Trung Hải lại tỏ ra hoài nghi đối với đồng euro như hiện nay.

Khủng hoảng euro cũng làm dấy lên tình trạng nghi kỵ giữa các thành viên Eurozone.  Đức chỉ trích Hy Lạp và Italy lỏng lẻo trong chính sách chi tiêu, dẫn đến cảnh nợ nần chồng chất và nhất là ỷ lại vào các nền kinh tế vững mạnh hơn trong khối vì cả Athens lẫn Rome cùng ý thức được rằng họ không thể bị bỏ rơi.

Ngược lại, nhìn từ Hy Lạp hay Bồ Đào Nha và kể cả từ Pháp, thì chính phủ Đức quá “ích kỷ”: Đức luôn coi trọng mục tiêu kìm hãm lạm phát là ưu tiên hàng đầu và từ đó áp đặt chính sách tiền tệ, mô hình tài chính của chính mình với các thành viên khác bất luận đó là những nền kinh tế yếu kém hơn, và không có khả năng cạnh tranh cao như nước Đức. Trong khi ngành sản xuất và xuất khẩu của Đức đã hưởng lợi nhiều kể từ khi khu vực đồng euro ra đời .

Là một quốc gia xuất khẩu, trong thập niên qua, nước Đức đã hưởng lợi nhờ đồng euro. Thủ tướng Đức Merkel thừa nhận rằng không chỉ các hãng lớn mà ngay cả các doanh nghiệp cỡ vừa và nhỏ cũng đã có nhiều thuận lợi trong những năm qua nhờ vào một đồng tiền ổn định. Đặc biệt là khi các doanh nghiệp không phải đau đầu vì tỷ giá hối đoái.

Một công trình nghiên cứu của ngân hàng Metzler (Đức) cho thấy nhờ sử dụng một đơn vị tiền tệ chung, ngành công nghiệp xe hơi của Đức trong thập niên qua đã tiết kiệm được từ 300 đến 500 triệu euro. Theo thẩm định của cơ quan tư vấn McKinsay, trong 10 năm qua, 2/3 tăng trưởng của Đức có được là nhờ đồng euro. Cứ trên 100 euro hàng của Đức xuất khẩu, thì 40 euro là để bán cho các nước trong Eurozone và 20 đồng xuất ra 10 nước còn lại của Liên minh Châu Âu.

Riêng các nước vùng Địa Trung Hải thường phải đối mặt với lạm phát, nhờ có đồng euro và chính sách tiền tệ của ECB, những nước như Italy, Hy Lạp đi vay với lãi suất thấp và do đó đã dư giả để nhập hàng của Đức.

Nhưng ngay cả đối với Đức, euro không phải là chiếc đũa thần. Bản thân nước Đức đã có nhiều bước cải tổ sâu rộng để duy trì khả năng cạnh tranh cao. Chính phủ của Thủ tướng Schroeder ngay từ năm 2003 đã kiên quyết cải tổ luật lao động, kéo dài thời gian làm việc của giới làm công ăn lương.

Nhưng có lẽ cốt lõi của vấn đề không xuất phát từ một đơn vị tiền tệ mà khủng hoảng hiện nay là hậu quả của những tính toán sai lầm từ đầu. Ngay từ đầu những năm 1990, khi hệ thống tiền tệ chung châu Âu còn phôi thai, các nhà lãnh đạo Châu Âu khi đó đã lầm tưởng rằng các nước sử dụng đồng euro không cần phải phối hợp chính sách kinh tế, không cần phải đặt ra vấn đề đồng nhất các khoản ngân sách chi tiêu công cộng.

Để đến khi khủng hoảng tài chính Hy Lạp lan tới tận Italy - nền kinh tế lớn thứ ba Eurozone, thì chính giới mới "nước đến chân mới nhảy", hốt hoảng tìm ngõ thoát hiểm.

Theo tầmnhìn

123chukybaiviet.jpg