Cuộc cách mạng nàdb5fc6821-d0o?

Vào tháng 12/d2b0d7b22-1d2010, khi Mohamed Al d4072def3-09Bouazzizi, một người d30dabc85-3dbán rau quả dạo ở Td4d9ab583-09uynidi bị cảnh sát tịdadbc3c62-16ch thu chiếc xe đẩy vd821f27d7-e6à còn bị tát vào mặt d9cd55484-cfkhi đến đồn cảnh sád602f5c98-5bt xin lại phương tiệnd6da89f3e-96, châm lửa tự thiêu vd0bb514aa-1fà sau đó chết tại bdc5ed6459-69ệnh viện, hiếm ai có d103263bb-f4thể ngờ về cái sự việdc870a63e-5ac nhỏ nhoi này lại khd7996f835-43ơi ngòi cho kịch bảdeb5e5cf3-21n Cách mạng hoa lài ld78d42e08-42an rộng ở vùng Bắc Phd7cde0213-c0i và khu vực Trung d1fbc88ef-86Đông vào đầu năm 2011d4fa1fdee-f2.

Sự không ngờ xda07f0b18-beảy đến vào đầu năm thdb6b3b1ed-15ì cũng trở thành bất d9ab2eb95-f5ngờ vào cuối năm. "d0f9eba5b-b4Chiếm phố Wall" khởi dc3154551-a4nguồn từ ngày 17/9/20dd72de662-7911 chỉ với vài chục d25547cdd-83 người. Quy mô quá ítd0586358b-73 ỏi như thế không làmd443671a4-4b cho bất cứ nhà tư bảd3026cbba-1bn nào ở Mỹ lo ngại.d2fb18571-99 Nhưng một tháng trôid52cc0461-53 qua, quá mau lẹ, hiệddee724f1-2bn tượng đó đã trở td9377664f-fehành một phong trào xd1c567387-8bã hội theo đúng nghĩadea97cff9-95, không những không bdb59b0811-d5ó gọn ở quy mô nhỏ d84f89215-d1lẻ mà còn phát triển dd8dedebc-b1về số lượng gấp rất nd50ea17af-c8hiều lần trước đó, dc1a815a6-56không chỉ co hẹp ở phdc08d3892-b7ạm vi xung quanh tòa de29fdf29-90nhà giao dịch tài chíd24237fe7-6anh lớn nhất thế giớdf1beaedd-f8i mà còn trải rộng đếd9b4ac1ae-e4n 82 quốc gia trên tode11435bd-87àn cầu.

Xét về mdfa2991db-7dột mặt nào đó, "Chiếmd3ed53d38-1a phố Wall" cũng là mộd1e70206d-8bt cuộc cách mạng, tuyd375f5550-56 phong trào này khôd8557ec8c-dfng hề mang màu sắc vũd77c1d83d-66 trang. Vậy đó là cuộd7e106c2a-81c cách mạng gì vậy?
d5ef50d66-d4
Ít ra, cuộc cácd6ec413fb-99h mạng trên đã biểu hdc3c66dd5-07iện sách lược của nó d133918f3-c3về tính tư tưởng vàd13458a9b-7a nhận thức. Rất đơn gdad8e2176-d9iản, "Chúng ta thuộc dbf200369-ca99%" - một khẩu hiệu,db4d1ba56-e3 hoặc cũng có thể gddfb909d9-4bọi là tôn chỉ - của "dee87996d-f8Chiếm phố Wall", mới d0da10712-91nghe có vẻ như thậtdff559222-2a ngây thơ và chẳng hềdb88259ca-d2 có chiều sâu về chínd65dde937-29h trị cũng như tác d803361b5-e5động lan tỏa, nhưng trod1efaafa3-bbng thực tế đã thỏa mãn de1dec1ba-b8được tâm nguyện của đạiddf54d810-f2 đa số người Mỹ: khônddaaeea15-bag thể hy sinh 99% công d9a20eef0-c8dân Mỹ chỉ cho 1% số ngdcc16f647-51ười giàu có nhưng chid79e9ddbb-adếm đến 40% tài sản.

d9c12d6b8-48 Nhưng tại sao phong tde6184836-70rào này lại nhắm vào đốd7b5950a5-28i tượng chính là Phố Wada55e12e9-ebll chứ không phải là mộdba30136a-12t nơi nào khác?

Códdb7816dc-79 thể hiểu một cách giảnde766a660-c6 dị: Phố Wall là trung d66e93df1-adtâm đầu não của không d2b780444-f0 chỉ các tập đoàn tài cd3dc953cc-9ehính lớn nhất nước Mỹ, df63911a8-e3mà còn là huyết mạch lớdf76e5f55-a1n nhất trong cơ thể td45792852-59ài chính của thế giới td563353f9-44ư bản. Nhưng ngoài việcda6c68b49-d0 tồn tại như một thựcd7a1d40a3-58 thể khổng lồ, Phố Walld01fbfcc4-17 còn mang tính biểu tượd6448888d-1cng của sự phân hóa gid19c8a347-98ai cấp, một sự phân hóad62b56e3f-62 công khai và hợp pháp,da19b2e46-0b ngày càng được đào sdd199a39f-47âu một cách lộ liễu và df4944e16-2atrắng trợn.

Cuộc kd290923b3-d3hủng hoảng năm 2008, đưdd0098985-cbợc đánh giá như lần đổ d7c962cf9-22vỡ lớn nhất sau Đại sdae75b26c-a7uy thoái 1929-1932 ở nưd483b8211-62ớc Mỹ, có lẽ đã nói lênd73a222f4-bb tất cả. Chính giới ngâd2cb3c6ab-5cn hàng chứ không phảid8a23d0da-a9 ai khác, cùng với mối d3684bcd1-48quan hệ chằng chịt với d2fdae03d-d8thị trường tài chính,d613438dd-bf trong đó có thị trườngddce3118d-07 chứng khoán Mỹ, đã đẩyd0f7a63af-c5 quốc gia này và một d6af8841c-2dphần lớn thế giới vào td36bdbdca-9bhảm họa. Công cuộc 10 nd46148a59-0băm phát triển kinh tếdf352fb1c-15 nội địa của tổng thốngd37de3c07-bf Bill Clinton đã bị 8 ndfb27c229-0băm cầm quyền theo chủd17cf663a-db nghĩa "bảo vệ quyền lợd1275bb67-90i người Mỹ ngoài biên d2e8c8e54-51giới Mỹ" của tổng thốndabb7f000-b9g George Bush phá sạda93a72dd-48ch. Hậu quả còn lại đãd06653306-3b trút cả lên đầu tổng d9669f78c-67thống đương nhiệm làdcb633ce4-8c Obama.

Sự trớ trd53abd6bc-63êu kinh khủng nhất đốidd05970c5-b1 với một tổng thống làd2ce800ac-44 phải tiếp quản một d8d57d506-24mối nguy cơ tiềm tàng dd88b5a01-bfđang thành hình thành da0106d3f-5ekhối. Obama nằm trong d47112cc6-c0 trường hợp đó. Cho đd041459f5-d5ến giờ, vẫn còn không d7b3525f4-baít người dân Mỹ và thàd5c0f83bd-77nh viên đảng Cộng hòd51392116-3fa phản ứng với cách giddcf3a806-34ải quyết "cứu ngân hànd7eaf1105-ebg trước hết" của Obad281133d5-15ma. Nhưng công tâm mà dfb45e5d6-d4xét, vị tổng thống da d16d77de5-4cđen này có thể làm gì d3f944aa1-1d khác nếu không bắt bdb277ab31-a2uộc phải chấp nhận phưdb0d4d50e-27ơng án cương quyết đổ d667f7680-20tiền giải cứu các ngd81440feb-21ân hàng sắp bị đổ vỡ, dd5cc3709-bcmà do đó có thể cầm cựd6f368f84-04 cho cả nền kinh tế d87fa95a5-73Mỹ và duy trì được chíd33a6baf5-96nh sách an sinh của đấd1f8a3821-12t nước này.

Nhưngd5d92618b-e9 trong cách nhìn của đd49c0e65b-b7ại đa số người dân Mỹ,dd536436d-6d một cuộc khủng hoảng d14ce9f58-b4 như năm 2008 đã là qd8082068b-ecuá đủ. "Chấm dứt tài td183e8aae-13rợ cho giới ngân hàng", d392c9f21-d6"Phản đối cắt giảm ngâd05908861-ccn sách"... là những yêu d3b0d640f-b3sách mà có thể "Chiếm phdb40c0619-b9ố Wall" đang là phong dd0b5db95-16trào đại diện cho tiếng d4591e846-cdnói của người dân Mỹ. Qud64d4fa9a-78ả thực, bất chấp rất nd08eca491-2dhiều cố gắng của tổng thddc19d96e-adống Obama, Phố Wall vẫn d12f4e43d-48tồn tại từ thời kỳ hậudf7c293aa-3b khủng hoảng vừa qua vớid59daef91-0a một tư thế độc đoán và dfea0a1aa-58lũng đoạn - một hình ảd993e58c5-1enh cao vời vợi trên nhữndb6760671-35g cái đầu cứ cúi thấp dầda208663f-28n của lớp người Mỹ có dbd18161c-25thu nhập trung bình và td9681dbb9-f0hấp.

Không thể nhậnd4cd372db-a7 xét khác hơn về những mda1522b99-68ầm mống phân hóa xã hội d5779c94f-a0đã tích tụ trong lòng dd68257ce-cenước Mỹ từ nhiều năm nayd24c4db78-69, đặc biệt từ thời kỳ 8 d9a8a769d-87năm cầm quyền của Bushd1dd8ba92-b1 con, mà đang bộc phát tdef940d9d-7dhành một cơn khủng hoảngd7ac4fd51-b2 nho nhỏ nhưng rất đánd5a20f11a-64g lưu tâm. Rất có thể, đd7b38e423-76ó chính là tiền đề cho mdddec1dbc-08ột cuộc khủng hoảng xãd83b5c783-11 hội ở nước Mỹ trong nhữda7df1c38-a0ng năm tới.

Cho đếnda7930200-62 lúc này, tính khủng d94d2712b-f8hoảng còn thể hiện ở dc7210a62-59chỗ những cơ quan mậtd0e7190d7-af vụ lớn nhất ở Mỹ nd337bc725-9ehư FBI cũng hoàn toàndbdc04a08-61 bị bất ngờ. Chắc chắd3147fb8a-den đã không có một bd699c0353-b2áo cáo nào của FBI cód1339f0ab-77 đủ chiều sâu trong đd89563b3f-0cánh giá và dự báo về d4964aec7-7c tình hình phát triểd09874d8a-cbn mạnh mẽ của "Chiếm d1b7f7396-43phố Wall". Điều đó chddde37eb1-31o thấy cái gì? Nếu d8be6c7d1-4dngay cả FBI mà cũng bd635601d2-84ị bất ngờ bởi một sự dc3a6aa3c-f2kiện chấn động xã hộid36071354-a1 và mang sắc thái cded00e41b-f0hính trị như vậy, thìd5980eb83-e1 cuộc khủng hoảng xã d14995909-19hội cũng có thể xảydbf46415d-bd ra ngay trong lòng nd61137ed7-04ước Mỹ vào một thời đd250e242b-c2iểm mà hiếm ai dự đoádbe14a668-74n được.

"Thế hdc2f97e81-58ệ mất mát" mới?

d72131f0d-61Cần nhắc lại, phong td36d8fb8a-85rào "Chiếm phố Wall" dff00b0d7-92đang mang dáng dấp củd6617132c-c0a một cuộc cách mạnd53f16c69-f4g, nhưng là cuộc cácd6c2c4119-e3h mạng xuyên quốc gidf91540dd-e0a. Khi mà ở Anh, Đd1e32f497-eaức và cả Nhật, Hàn Qdfb5e198f-b9uốc, Úc... đều đã tid0812bf9d-73ếp nhận làn sóng biểd7f9f69c5-76u tình phản đối dâd8ff6d378-d1ng cao, khi mà tại Rd283750e7-e5ome của Ý còn xuất hdee5597ff-51iện một nhóm y phục dbce4a868-c9toàn đen lao vào đd88ac9a9d-15ập phá và tấn công cd0528ad63-2aảnh sát..., thì có tdf6eac347-31hể hình dung ra mọi d3bbf4899-30 việc đang không còdb364d1aa-4an nằm trong tầm kiểmdd0d9b65e-ec soát bình thường nữd92617e13-dfa.

Sự thật là ndeb4fce44-08ền kinh tế thế giới,d7541ccaf-31 tập trung cơ bản tạdd5f9ed52-cai châu Âu, vẫn còn de704ede8-23 nguyên mối họa của d2810e3d0-f5suy thoái kép, thậm dddd8cdf7-aachí là tai họa từ mộdcab50719-ect cuộc khủng hoảngd3be27e83-01 mới. Tâm lý chịu đựd4ec5797b-6eng của người dân Mỹ deab8b297-b4cũng đang tiến đến cdc007b037-d3ái ranh giới của sdcd9b2932-0fự bùng nổ. Phong trào d170c1d6a-91"Chiếm phố Wall" là mộda07acfd4-c1t thứ "điềm" báo trưd5a950ff0-49ớc cho sự bùng nổ ấy. deffde3c0-a9Nếu trong vài năm tới d99ca2666-bfmà kinh tế thế giới khd87978c94-cdông thể sáng sủa hơnd0c7c10e7-bc, trong khi thế giới td257841a7-9cài chính vẫn ăn chơi pd666df9e7-6bhè phỡn, thì có thể d9262f90e-69đoán chắc là "Chiếm phddb9776bb-a3ố Wall" sẽ không chỉ ld8c0795b0-b4à khẩu hiệu.

Trond73a4c392-8cg tương lai gần, với td92b8f4cc-5bính chất tự phát và đặdefb13c9e-a2c biệt là thiếu những d92f86bd4-45 yêu sách có cơ sở, pd0749c24f-75hong trào "Chiếm phố Wd8fd5d691-aball" sẽ chỉ mang tính dd05ad000-15nhất thời và có thể de7ca9fff-76manh động, chỉ tồn tạid317409d4-cd được một thời gian ngd932ae9e5-e3ắn. Với nỗ lực giải d7798c2fe-08quyết vấn đề an sinh xã d12fedf3e-44hội của chính quyền Obamdec58f766-2fa và nỗ lực đánh thuế d65820c97-8cvào tầng lớp người giàu,d373a0604-fd tầng lớp trung lưu và td7ca9ecde-e0hu nhập dưới trung bìnd7c3450e8-23h ở Mỹ sẽ phần nào được df54aa77d-01xoa dịu.

Thế nhưng d980d4b0e-dfkhông phải vì thế mà mọid0b6a4fd9-5d thứ sẽ trở nên lắng đọnde4f762ea-48g. Những kỹ thuật tổ cd447c25ff-dchức của một phong trào dd3f80a062-a0ân sự đã hình thành trond9d5c24a4-95g "Chiếm phố Wall". Đód87623a1c-40 là một tờ báo, một phươdd0db5690-0bng thức loan tải thông td3413e088-93in qua các phương tiệnd726c4e3d-fe mạng xã hội thông dụng d0653e121-f9như Twitter, Facebook.
d8ccba663-4e
Sự phản kháng của "Cd2d27f6ad-dehiếm phố Wall", với đa pd564bf0e8-cehần thành viên của nó làd0656f6e6-8c lực lượng trẻ, đã khdaf99ee92-90iến người ta liên tưởngd50205c2e-f7 lại "Thế hệ mất mát" ởd3cd552c4-02 Mỹ vào những năm đầudb91c51e9-83 sau Chiến tranh thế gidfa05a85d-71ới lần thứ hai. Đó khôndb33313f5-9ag chỉ là sự mất mát vdd1a94ad0-5fề kinh tế và biểu trưngd04ca6155-f2 cho tình trạng phân hód59eb1008-bda xã hội sâu sắc, mà de1792f6d-f5còn là hố sâu phân cáchd994f366c-fd giữa hiện tại với tươnd8f4d8650-78g lai đối với lớp trẻd0cb16692-e6, một thứ mâu thuẫn mà db3347a92-f1có thể làm lung lay đánd7476459a-a1g kể gốc rễ tạo ra xã df8396c44-06 hội Mỹ.

Thế giới d3305aad8-32đang chìm ngập trong bầd6de21577-23u không khí suy thoái td51e400fc-68rầm trọng niềm tin và đức tin. Những ngày gần đây, các nhà đầu tư chứng khoán nước ta cũng bàn tán khá rôm rả về hiện tượng "Chiếm phố Wall", có người còn nói vui là biết đâu đấy, phong trào này còn có thể lan tới cả Trung Quốc và... Việt Nam. Nếu thế thì sẽ ra sao nhỉ?

Chưa thể đoán định được những hệ quả xã hội mà một phong trào như thế khởi phát và gây tác động, nhưng điều rõ ràng hơn cả chính là nguồn cơn đã sinh ra sự phản kháng ấy: trong bất cứ một thị trường nào chỉ với 1% lũng đoạn nhưng có thể móc được túi của 99% còn lại, lòng căm thù tất yếu phải sinh ra.

Không phải vô cớ mà Trung Quốc có số tỷ phú đứng thứ hai trên thế giới (chỉ sau Mỹ), với 7/10 tỷ phú giàu có nhất là những người kinh doanh chứng khoán và bất động sản. Cũng không phải vô cớ mà trong lúc tuyệt đại đa số nhà đầu tư nhỏ lẻ thua lỗ đến 80% tài sản trong thị trường chứng khoán Việt Nam, thì danh sách những người sở hữu trên 100 triệu USD ở nước ta vẫn cứ dài ra mãi.

VANGVIETNAM.vn (DDKT)